Links: Portret van Willem I (1772-1843), koning der Nederlanden. Staande, ten voeten uit, in gala-uniform van generaal. Over de rechterschouder het lint van het Grootkruis van de Militaire Willemsorde. Over het uniform een rode met hermelijn gevoerde koninklijke mantel. Rechts de troon, links een tafel met een landkaart van een deel van Java - Bantam, Jacatra en Cheribon - (Indonesië), een kussen met kroon en scepter en een hoed met struisveren. Schilder: Joseph Paelinck (1781-1839). (Coll. Rijksmuseum, Amsterdam)

De inhuldiging van Willem I vond plaats in de nieuwe hoofdstad Amsterdam op 30 maart 1814. Wanneer de macht van een vorst van goddelijke oorsprong is, wordt hij in de meeste gevallen gekroond. In een constitutionele setting waarin dat niet het geval is, zoals in de Nederlandse situatie, kiest men over het algemeen voor inhuldiging. Omdat het voor Nederland om een nieuwe titel ging, moest bedacht worden hoe zo'n inhuldiging er precies uit zou zien. Daarbij koos men voor een ceremonie die aan de ene kant het belang van de nieuwe vorst en zijn land benadrukte, maar die tegelijkertijd vanwege het slechte economische klimaat en 's mans zuinigheid sober was.

Vooral om de katholieken in het land niet voor het hoofd te stoten, zou de protestantse Willem I niet op de Bijbel zweren, maar op de Grondwet. Omdat hij wel een religieus tintje aan zijn inhuldiging wilde geven, koos hij als locatie voor de Nieuwe Kerk. Om God toch een beetje op afstand te zetten bij deze staatkundige aangelegenheid was dat gebouw op het moment van inhuldiging even kerk af en officieel aangewezen als tijdelijke vergaderruimte van de volksvertegenwoordiging. (Bron: Geschiedenisbeleven.nl)

Op 16 maart 1815 aanvaardt hij de Koninklijke waardigheid.

De Prins had veel op met de bekwaamheid van die lieden en degene die negentien jaren stil gezeten hadden werden als onbekwaam veracht..." De oude ultra onder de Patriotten Valckenaar en Bilderdijk vonden elkaar in hun actie tegen de heren, die de Keizer tot het laatst toe in de hoogste betrekkingen hadden gediend, en die waren overgegaan nadat de omwenteling was gelukt en voordat Napoleon capituleerde. Hun actie had niet het minste succes, ook niet onder het gewone publiek. Want - dat is wel geestdriftig geweest in november 1813, maar het vuur doofde spoedig uit. Er was geen herboren, sterke, zelfbewuste natie; er was een volk, dat hoopte, dat de oude welvaart en gemoedelijkheid wel van zelf zouden terugkeren. Willem I was bijkans de enige, die begreep, dat een verarmd en leeggeplunderd land alleen vooruit komt, als er hard wordt aangepakt. Hij is de grote stuwkracht geweest om te komen tot economische opleving en krachtsontplooiing. Nooit heeft hij zich zelve gespaard. Er bleef in zijn leven altijd iets natrillen van wat hij schreef aan zijn moeder de dag na zijn aankomst te Amsterdam: "Gij hebt geen denkbeeld, lieve Moeder, van de ontvangst, die mij hier ten deel valt en van de blijdschap, die de natie aan den dag legt over hare bevrijding en over mijn terugkeer. De algemeene wensch is, dat ik met de Souvereiniteit zal worden bekleed. Gisteren heeft Amsterdam het voorbeeld gegeven en mij als Souverein begroet. ledereen beschouwt dat als nuttig en noodig. Ik heb daarom gehoor gegeven aan den algemeenen wensch, maar zonder den titel van Koning te willen aanvaarden, daar ik geloof, dat het beter is voorloopig den naam van Oranje te behouden en mij enkel te noemen Souvereinen Vorst der Nederlanden. Onder dien titel heb ik nu de Souvereiniteit aanvaard en met den goddelijken bijstand zal ik trachten de taak te vervullen, die de liefde en het vertrouwen der natie mij opleggen. Ik verheel mij zelven noch de teleurstellingen, noch de moeilijkheden, die mij wachten, maar ik meen uit plichtsgevoel aldus te handelen en met Gods hulp zal mijn eenig doel daarop gericht zijn, de plaats, waarop de volkswensch mij geroepen heeft, want zelf kan ik God niet genoeg smeeken, nij niet te verlaten op het doornig pad, waarop Zijne wegen mij hebben geleid."
(Bron tekst: Oranje in ballingschap, H. Algra. Uitgave: J.H. Kok N.V., Kampen, 1948)
Bronnen:
Willem I Frederik op Wikipedia
Willem Frederik op Historici.nl
Portret van Willem I (1772-1843)
Boek: Oranje in Ballingschap, Mr. L.A. Struik