| |
|
 |
Kroonprins Willem Frederik George
Lodewijk bij Quatre Bras, Dirk Sluyter, in of na 1815. Prentmaker: Dirk Sluyter naar
tekening van: Jan Kamphuysen. Willem Frederik George Lodewijk, de latere koning Willen
II, dankt te paard en schenkt zijn ereteken aan het 7e bataljon, dat hem ontzette
bij Quatre Bras, waar de Fransen hem omsingeld hadden.
Kroonprins Willem Frederik George Lodewijk, de latere koning Willen II, dankt te
paard en schenkt zijn ereteken aan het 7e bataljon, dat hem ontzette bij Quatre Bras,
waar de Fransen hem omsingeld hadden. (Coll. Rijksmuseum, Amsterdam) |
| |
Op 14 juni 1815 trok Napoleon met
een leger van ongeveer 135.000 man de Zuid-Nederlandse grens over. Inmiddels hadden
de coalitie partijen zich verspreid opgesteld over de Zuidelijke Nederlanden. Wellington,
generaal en bevelhebber van de Britse troepen, was in de veronderstelling dat Napoleon
via het westen van de Zuidelijke Nederlanden zou optrekken en lag daarom ver ten
westen van Waterloo gelegerd. Maarschalk Blücher, bevelhebber van het Pruisische
leger stuitte, op 15 juni, totaal verrast op het Franse leger en moest noodgedwongen
terugtrekken. Toch hield Blücher zijn leger intact, iets waar Napoleon geen
rekening mee had gehouden. Napoleon zag het als een opluchting en stuurde maarschalk
Grouchy achter de Pruisen aan om ze op te jagen. Het is voor Napoleon namelijk van
cruciaal belang dat hij het Britse en het Pruisische leger afzonderlijk aanvalt en
verslaat. Tezamen zou de overmacht veel te groot zijn. Vandaar dat hij zijn opmars
door het midden van de Zuidelijk Nederlanden richting Brussel liet verlopen, waardoor
hij de Britse en Pruisische legers gescheiden hield.
De weg naar Brussel lag open. Althans dat dacht Napoleon. Twee Nederlandse generaals,
Perponcher en
Bijlandt, zagen het strategische en tactische belang van het plaatsje Quatre-Bras
en besloten op eigen houtje dat te gaan verdedigen. Nadat de Prins van Oranje (de
latere Koning Willem II) hoorde van deze actie, snelde hij naar Quatre-Bras. Daar
beschikte de prins over een legertje van 8000 soldaten en 16 kanonnen. Napoleon die
het zekere voor het onzekere wilde nemen stuurde maarschalk Ney vooruit met een leger
van 18.000 man, 2000 cavaleristen en 32 kanonnen om stelling te nemen bij Quatre-Bras. Eenmaal
aangekomen (15 juni) opende de Franse troepen het vuur. Er werd heftig gevochten
en het zag er naar uit dat de Nederlanders het niet lang zouden redden tegen de Franse
overmacht. Desondanks coördineerde de Prins van Oranje de verdediging zo kundig
dat de Franse troepen uiteindelijk genoodzaakt waren terug te trekken. Een boodschapper
werd richting Wellington gestuurd en deze schrok danig van de ontwikkelingen. Hij
maakte met zijn leger rechtsomkeert richting Waterloo. Dankzij het kundige optreden
van de prins, had hij Napoleon ervan weerhouden de Britse en Pruisische legers één
voor één te kunnen verslaan. Bovendien wisten de coalitiepartijen nu
waar Napoleon was en waar de definitieve slag kon worden gestreden. (Bron tekst:
Jonge Socialisten, Groningen) |
 |
| De prins van Oranje, Willem Frederik
George Lodewijk, bij Quatre-Bras, 16 juni 1815, Jan Willem Pieneman, 1817 - 1818
In het midden zit de prins op een paard, de troepen naar voren dirigerend. Links
de oprukkende legers, rechts is de veldslag in volle gang. Schets voor het grote
doek op Paleis Soestdijk. |
 |
| Waterloozaal Paleis Soestdijk. Interieur,
overzicht van het schilderij uit 1824 van J.W.Pieneman in de Waterloozaal, genaamd:
"De Prins van Oranje tijdens de slag bij Quatre Bras", gelegen aan de voorzijde
van het corps de logis. (Bron: Beeldbank.cultureelerfgoed.nl) |
| |
De bijdrage van de Nederlandse troepen
in de slag bij Quatre-Bras is soms nogal overdreven in de geschiedschrijving. Napoleon
schreef op Sint-Helena in zijn memoires het volgende: "De prins van Oranje heeft
op die dag het bewijs gegeven, dat hij het genie van de oorlog bezit, (...) zonder
hem was het geallieerde leger vernietigd." Ook schreef de keizer nog: "...
zonder de heldhaftige vastberadenheid van de prins van Oranje, die met een handjevol
manschappen gedurfd heeft om zijn positie bij Quatre-Bras in te nemen, had ik het
Engelse leger zonder slag of stoot overwonnen en was ik net zoals bij Friedland als
overwinnaar naar voren gekomen. De Prins van Oranje heeft op die dag het bewijs geleverd
dat hij een geboren militair is. Alle eer van deze campagne komt hem toe. Zonder
hem zou het Engelse leger verslagen zijn zonder slag geleverd te hebben en had Blücher
pas aan de andere kant van de Rijn zijn toevlucht kunnen nemen."
Het is overduidelijk dat Napoleon (in ballingschap op Sint-Helena) de rol van de
prins van Oranje benadrukte, om daarmee de veel meer invloedrijke rol die Wellington,
Blücher en Gneisenau hadden te verminderen. Napoleons opmerkingen zeggen daarmee
uiteindelijk niets over het optreden van de Nederlandse troepen. (Bron: Wikipedia.org) |
 |
| Bronnen: |
| Willem Frederik George Lodewijk van
Oranje-Nassau op Wikipedia |
| Willem II, koning
der Nederlanden op Historici.nl op Historici.nl |
| Willem II, koning
der Nederlanden op Historici.nl |
| Kroonprins Willem
Frederik George Lodewijk bij Quatre Bras, Dirk Sluyter |
| De prins van Oranje,
Willem Frederik George Lodewijk, bij Quatre-Bras, 16 juni 1815, Jan Willem Pieneman |
| Waterloozaal Paleis Soestdijk, overzicht van
het schilderij uit 1824 van J.W.Pieneman |
| Quatre-Bras en de Prins van Oranje |
| Slag bij Quatre Bras op Wikipedia |
|
|
|